Aile hukukunda hukuki destek

Aile hukuku uyuşmazlıkları, hukuki olduğu kadar kişisel süreçlerdir. Bir boşanma dosyasında nafaka ve mal paylaşımı gibi mali konuların yanında çocukların geleceği de belirlenir. Bu yüzden sürecin mümkün olduğunca öngörülebilir yürütülmesi önemlidir.

Aile hukukuna ilişkin davalar aile mahkemelerinde görülür ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na tabidir.

Boşanma

Anlaşmalı boşanma

En az bir yıl süren evliliklerde eşler boşanma ve sonuçları üzerinde anlaşırsa dava çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Belirleyici olan protokoldür: nafaka, velayet, kişisel ilişki ve mal paylaşımı açık ve uygulanabilir şekilde yazılmalıdır. Belirsiz bırakılan bir madde, boşanmadan sonra yeni davaların kaynağı olur.

Çekişmeli boşanma

  • Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
  • Zina
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
  • Terk
  • Akıl hastalığı
  • Fiili ayrılık

Özel boşanma sebeplerinin bir kısmı kısa sürelere bağlıdır. Örneğin zina ve hayata kast nedeniyle dava, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde açılmalıdır.

Nafaka

  • Tedbir nafakası: Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için.
  • İştirak nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun giderlerine katılımı.
  • Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşe, kusuru daha ağır olmamak şartıyla.

Nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için tarafların mali durumundaki değişikliklere dayanılarak ayrı dava açılabilir.

Velayet ve kişisel ilişki

Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Velayet kararı, şartların değişmesi halinde yeniden değerlendirilebilir. Kişisel ilişkinin düzenlenmesi ve uygulanmaması halinde başvurulacak yollar da bu kapsamdadır.

Mal rejiminin tasfiyesi

1 Ocak 2002'den sonra edinilen mallar için kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Evlilik süresince edinilen malların değeri, eşler arasında kanundaki kurallara göre paylaştırılır. Kişisel mallar ve miras yoluyla gelen mallar bu paylaşıma girmez.

  • Katılma alacağı ve değer artış payı davaları
  • Aile konutu şerhi
  • Eşler arası mal rejimi sözleşmeleri

Koruma tedbirleri

Aile içi şiddet halinde 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve benzeri koruma tedbirleri istenebilir. Bu talepler acil olarak değerlendirilir ve boşanma davasından bağımsızdır.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma için şartlar nelerdir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında bir protokol üzerinde anlaşılması gerekir. Hâkim, eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
Velayet nasıl belirlenir?
Mahkeme, velayeti belirlerken çocuğun üstün yararını esas alır. Çocuğun yaşı, eğitimi, bakım ihtiyaçları, ebeveynlerle bağı ve idrak çağındaysa kendi görüşü değerlendirilir. Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki düzenlenir.
Mal paylaşımı davası ne zaman açılabilir?
Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasıyla birlikte veya boşanmanın kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava olarak istenebilir. Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınmalıdır.
Aldatma nedeniyle boşanma davası için süre var mı?
Evet. Zina nedeniyle boşanma davası, davacının boşanma sebebini öğrenmesinden itibaren altı ay ve her halde zinanın üzerinden beş yıl geçmeden açılmalıdır. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
Aile konutu eşin rızası olmadan satılabilir mi?
Hayır. Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya üzerindeki hakları sınırlayamaz. Konut eşlerden birinin adına kayıtlıysa tapuya aile konutu şerhi verilmesi istenebilir.