Bilişim suçları neden ayrı bir dikkat ister?

Bilişim suçlarında delil hızla kaybolur. Bir log kaydı silinir, bir hesap kapanır, bir mesaj geri çekilir. Bu yüzden ilk saatlerde yapılan doğru adımlar, dosyanın sonucunu çoğu zaman belirler.

Av. Kazım Onur Gerçek, Gazi Üniversitesi'nde adli bilişim yüksek lisansını 2015 yılında tamamlamıştır. Dijital delilin nasıl elde edildiği, nasıl korunduğu ve nasıl yorumlandığı, bu alandaki dosyalarda hukuki değerlendirmenin ayrılmaz parçasıdır.

Türk Ceza Kanunu'ndaki bilişim suçları

  • Bilişim sistemine girme (TCK m.243): Bir sisteme hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmek.
  • Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (TCK m.244): Sistemin işleyişini engellemek ya da verileri silmek, değiştirmek, erişilmez kılmak.
  • Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245): Başkasına ait kartın ya da sahte kartın kullanılması.
  • Yasak cihaz veya programlar (TCK m.245/A): Bu suçların işlenmesi için cihaz veya yazılım üretmek, satmak, bulundurmak.

Bilişim yoluyla işlenen diğer suçlar

  • Bilişim sistemleri kullanılarak nitelikli dolandırıcılık
  • Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi, verilmesi veya ele geçirilmesi
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal ve haberleşmenin gizliliğini ihlal
  • Sosyal medya üzerinden hakaret, tehdit ve şantaj
  • Fikri mülkiyet ihlalleri

Mağdur tarafında

  • Delillerin tespit edilmesi ve korunması
  • Suç duyurusu dilekçesinin hazırlanması
  • Soruşturma ve kovuşturma sürecinin takibi
  • Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talepleri
  • Maddi ve manevi tazminat davaları

Şüpheli ve sanık tarafında

  • İfade ve sorgu aşamasında müdafilik
  • Arama ve el koyma işlemlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesi
  • Dijital delillerin teknik ve hukuki yönden değerlendirilmesi
  • Kovuşturma aşamasında savunma

Kurumlar için

Bir şirketin sistemlerine yetkisiz erişim, aynı zamanda kişisel veri ihlali anlamına gelebilir. Bu durumda ceza süreciyle birlikte Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na 72 saat içinde bildirim yükümlülüğü de gündeme gelir. Olaya müdahale planının önceden hazırlanması için Hukuki Risk Yönetimi ve Mevzuata Uyum sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hesabım ele geçirildi, ilk ne yapmalıyım?
Önce erişimi geri almak ve şifreleri değiştirmek gerekir. Ardından ekran görüntüleri, giriş bildirimleri, e-postalar ve banka hareketleri gibi kayıtlar silinmeden saklanmalıdır. Bu kayıtlarla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
Sosyal medyadaki bir paylaşım nasıl kaldırılır?
Kişilik haklarını ihlal eden içerikler için önce içerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya başvurulabilir; doğrudan sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması da istenebilir. Paylaşım aynı zamanda suç oluşturuyorsa ayrıca şikâyet yoluna gidilebilir.
İnternet üzerinden dolandırıcılık hangi suçu oluşturur?
Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılık, nitelikli dolandırıcılık olarak cezalandırılır. Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ise ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Dijital deliller mahkemede nasıl kullanılır?
Dijital delilin bütünlüğünün korunması, yani elde edildiği andan itibaren değiştirilmediğinin gösterilmesi gerekir. Bu nedenle cihaz imajının alınması, özet (hash) değerlerinin kaydı ve incelemenin usulüne uygun yapılması önem taşır.