Yükseköğretim Hukuku: Vakıf Üniversitelerinde Öğrenci, Akademik ve İdari Personel Uyuşmazlıkları
Güncelleme: Kasım 2026 · Okuma süresi: 8 dakika
Vakıf Üniversitelerinin Hukuki Yapısı
Vakıf üniversiteleri, vakıflar tarafından kazanç amacı gütmemek şartıyla kanunla kurulan, kamu tüzel kişiliğine sahip yükseköğretim kurumlarıdır. Fakülte, enstitü, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve benzeri birimlerden oluşur; eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık faaliyetleri yürütürler. Gelirlerini yalnızca kendi üniversitelerini ve üniversiteye ait kurum ve kuruluşları geliştirmek için harcayabilirler.
Vakıf üniversiteleri mali ve idari açıdan özerktir. Buna karşın eğitim-öğretim faaliyetleri ile idari, mali ve ekonomik konularda Yükseköğretim Kurulunun gözetim ve denetimine tabidirler.
Vakıf üniversitelerinde kamu hukuku ile özel hukuk ilişkileri bir arada bulunur. Bu yapı, uyuşmazlıklarda hangi yargı yolunun görevli olacağını doğrudan etkiler. Yanlış yargı yolunda açılan dava zaman ve hak kaybına yol açabileceği için doğru yolun ilk adımda belirlenmesi önemlidir.
Av. Kazım Onur Gerçek, 2014–2020 yılları arasında bir vakıf yükseköğretim kurumunda kıdemli avukat olarak çalışmıştır. Bu dönemde kurumun adli ve idari dava süreçlerini, sözleşme yönetimini, KVKK uyum sürecini ve YÖK nezdindeki iş ve işlemlerini yürütmüştür.
Öğrenci Uyuşmazlıkları
- Disiplin cezaları: Kopya, intihal ve diğer disiplin soruşturmalarında savunmanın hazırlanması ve soruşturma sürecinde temsil; uyarma, kınama, uzaklaştırma ve yükseköğretim kurumundan çıkarma cezalarına karşı itiraz ve iptal davaları
- Kayıt işlemleri: Kayıt silme, ilişik kesme, kayıt dondurma, azami öğrenim süresinin dolması, mezuniyet, mazeret ve ek sınav hakkına ilişkin itiraz ve iptal davaları
- Sınav, not ve not ortalaması: Sınav notu, not ortalaması ve transkript hataları ile proje, ödev, seminer ve bitirme çalışmasının değerlendirilmesine ilişkin itiraz ve iptal davaları
- Ücret ve burs: Öğrenim ücreti, hazırlık okulu, yaz okulu ve tek ders ücretleri, bursluluk durumu ve kayıt sildirme sonrası ücret iadesine ilişkin itiraz ve davalar
- Geçiş ve program: Yatay ve dikey geçiş başvurusunun reddi, muafiyet ve intibak kararları, çift anadal ve yan dal programına kabul ile programdan çıkarılmaya ilişkin itiraz ve iptal davaları
- Lisansüstü: Yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik programlarına başvuru ve kabul, doktora yeterlik sınavında başarısızlık, jüri ve danışman değişikliği ile tez savunma sınavında ret veya düzeltme kararlarına karşı itiraz ve iptal davaları
Akademik ve İdari Personel Uyuşmazlıkları
Vakıf yükseköğretim kurumlarında görevli akademik ve idari personelin ücret ve özlük haklarına ilişkin uyuşmazlıklarında doğru yargı yolunun belirlenmesi, zaman ve hak kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Akademik personel
- Disiplin soruşturmaları: Soruşturma sürecinde savunmanın hazırlanması ve temsil; 2547 sayılı Kanun’un 53. maddesinde sayılan disiplin cezalarına karşı itiraz ve iptal davaları
- Yayın etiği ve intihal iddiaları: Etik kurul incelemeleri, benzerlik raporuna itiraz, yayın etiği ihlali kararlarına karşı itiraz ve iptal davaları
- Doçentlik, atanma ve yükseltilme: Doçentlik başvurusunun reddi; profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarına atanma ve yükseltilme, jüri raporları, atanma kriterleri ve ilan şartlarına ilişkin itiraz ve iptal davaları
- Sözleşmenin sona ermesi: Öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmemesi veya feshedilmesine karşı itiraz ve davalar
- Ücret ve çalışma koşulları: Ücret, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, ek ders, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine ilişkin davalar
- Burs ve zorunlu hizmet: Lisansüstü öğrenim bursları, zorunlu hizmet yükümlülüğü ve burs bedelinin geri istenmesine ilişkin davalar
- Yöneticilik görevleri: Dekanlık, bölüm başkanlığı gibi yönetim görevlerine ilişkin itiraz ve davalar
- Akademik mobbing: Kişilik haklarına sistemli saldırı, istifaya zorlama ve haksız disiplin soruşturması gibi uygulamalara ilişkin davalar
İdari personel
- İş güvencesi ve işe iade: İşe iade davaları, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti
- İşçilik alacakları: Ücret, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine ilişkin davalar ve dava öncesi zorunlu arabuluculuk süreci
Vakıf Yükseköğretim Kurumlarına Yönelik Danışmanlık
Vakıf yükseköğretim kurumları hem yükseköğretim mevzuatına hem de özel hukuka tabi olan ikili yapıları nedeniyle düzenli hukuki desteğe ihtiyaç duyar.
- İç mevzuat: Yönetmelik ve yönergelerin hazırlanması ve güncellenmesi; Senato ve mütevelli heyeti kararlarının mevzuata uygunluğunun denetlenmesi
- YÖK süreçleri: YÖK gözetim ve denetimi, program açma, kontenjan ve kalite süreçleri; YÖK ve ÜAK nezdindeki iş ve işlemlere destek
- Akademik ve idari personel: Personel sözleşmeleri, akademik kadro ilanları, atanma ve yükseltilme süreçleri, sözleşmelerin yenilenmesi ve sona ermesi
- Öğrenci ilişkileri: Kayıt ve öğrenim ücreti sözleşmeleri, ücret iade politikalarının tüketici mevzuatına uygunluğu, burs yönergeleri
- Disiplin soruşturmaları: Öğrenci ve personel hakkındaki disiplin soruşturmalarının usulüne uygun yürütülmesi, soruşturmacılara destek, kararların iptal riskine karşı incelenmesi
- Sözleşmeler: Satın alma, bakım-onarım, eğitim iş birliği ve gizlilik sözleşmeleri başta olmak üzere üniversiteyi ilgilendiren sözleşmelerin hazırlanmasından takibine kadar yönetimi
- KVKK uyumu: Aydınlatma metinleri, veri envanteri ve politikaların hazırlanması; kurum içinde günlük KVKK sorularına destek (Hukuki Risk Yönetimi ve Mevzuata Uyum)
- Dava ve uyuşmazlık çözümü: Öğrenci ve personelin açtığı idari ve adli davaların takibi, dava öncesi arabuluculuk süreçlerinde temsil
- Eğitimler: Yöneticilere, akademik ve idari personele disiplin soruşturması, KVKK ve personel yönetimi eğitimleri
- Üniversite–sanayi iş birliği: Ar-Ge ve proje sözleşmeleri, TÜBİTAK destekli projeler, gizlilik ve veri paylaşım sözleşmeleri; üniversitede gerçekleştirilen buluşların sınai mülkiyet hakları, lisans ve teknoloji transferi sözleşmeleri; teknokent ve teknoloji transfer ofisi süreçleri, akademisyen girişimi (spin-off) şirketlerinin kuruluşu